Na raka jądra najczęściej chorują młodzi mężczyźni w wieku 14 - 35 lat. Dlatego takie ważne jest, aby już od 15. roku życia chłopiec zaczął regularnie samodzielnie badać jądra. Badanie powinno stać się comiesięcznym rytuałem w życiu każdego mężczyzny. Najlepiej zbadać jądra podczas kąpieli lub pod prysznicem. Mężczyźni powinni poznać naturalną budowę swoich narządów płciowych – jedno jądro może być nieco większe od drugiego, a w górnej części można wyczuć zgrubienie, czyli najądrze, które może przypominać mały guzek. To normalne cechy. 

Najczęstszym objawem tego nowotworu jest niebolesny guzek w jądrze. Zmiana może przypominać kamyczek lub podejrzane stwardnienie, którego wcześniej nie było – wyjaśnia dr Tomasz Konecki, kierownik I Kliniki Urologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.

Jeśli mężczyzna obawia się, czy dobrze wykonuje samobadanie, powinien poradzić się lekarza POZ. W razie potrzeby lekarz da skierowanie do urologa lub androloga, czyli do specjalistów zajmujących się męskimi narządami rozrodczymi.

Przyczyny choroby

Nie są znane dokładne przyczyny powstawania komórek nowotworowych w jądrach. Jednak wiadomo, że w grupie narażonej na zachorowanie znajdują się m.in. mężczyźni, którzy:

• mieli powracające infekcje powodowane przez bakterie i wirusy, które przenoszone są z innego ogniska zapalnego w organizmie do jąder razem z krwią

• w dzieciństwie przeszli świnkę i mieli stan zapalny jądra – brak odpowiedniego leczenia 10-krotnie zwiększa ryzyko zachorowania na nowotwór w przyszłości

• przeszli operację przepukliny pachwinowej

• mieli w rodzinie przypadki zachorowań – są obciążeni genetycznie

• ich jądro nie wstąpiło do moszny przed ukończeniem 2. roku życia.

Szczepienie dzieci przeciw śwince jest obowiązkowe. Choroba może prowadzić u chłopców do zapalenia jądra, a nawet bezpłodności. Grozi też głuchotą i wirusowym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych u dzieci.

Profilaktyka to męska sprawa

Samobadanie jest bardzo ważne i trzeba do niego zachęcać młodych mężczyzn, żeby wyrobili sobie nawyk kontrolowania swojego stanu zdrowia. Wiem doskonale, że młodzi ludzie krępują się i trzeba ich motywować. Jeżeli młody mężczyzna wyczuje palcami jakąkolwiek zmianę w obrębie jądra czy moszny, która go zaniepokoi, powinien skontaktować się z lekarzem urologiem. Nie zwlekać, tylko reagować! – podkreśla dr Radosław Boniecki, adiunkt, I Klinika Urologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.

Najczęstsze objawy raka jąder

Najczęstszymi objawami raka, które mężczyzna może zaobserwować podczas samobadania są:

• twardy, dobrze wyczuwalny, ale niebolesny guz

• zaczerwienienie skóry

• obrzęk, gromadzenie się płynu w mosznie – to daje uczucie rozpierania i dodatkowego obciążenia jądra.

Inne objawy, które mogą się pojawić, to:

• powiększone węzły chłonne zaotrzewnowe

• bóle pleców i brzucha

• ogólne osłabienie

• nagły, nieuzasadniony spadek masy ciała.

Dbaj o siebie

Profilaktyka chorób nowotworowych polega na codziennym dbaniu o siebie. Oto podstawowe zasady zdrowego stylu życia, które możesz stosować:

• nie pal – ani czynnie, ani biernie

• dbaj o prawidłową wagę ciała i zdrową dietę

• bądź aktywny, ruszaj się – dostosuj aktywność fizyczną do wieku, stanu zdrowia i upodobań

• ogranicz alkohol

• chroń się przed słońcem

• chroń się przed substancjami rakotwórczymi w pracy i promieniowaniem radonowym w domu

• od 15 roku życia wykonuj samobadanie jąder raz w miesiącu

• po 40 roku życia regularnie badaj prostatę – poproś lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) o skierowanie do urologa i idź na badanie PSA z próbki krwi. PSA (ang. Prostate Specific Antigen) to swoisty antygen sterczowy – białko produkowane przez komórki nabłonka gruczołowego prostaty, pozwala wykryć raka prostaty i łagodny przerost gruczołu krokowego.

Rak jądra jest uleczalny

Jeśli w jądrze jest guz, urolog najczęściej zaproponuje usunięcie zmienionego jądra. NFZ finansuje protezę jądra, co może być ważne, szczególnie dla młodych mężczyzn.

Nowotwór jądra najpierw daje przerzuty do węzłów chłonnych w jamie brzusznej, dlatego Kolejnym krokiem jest poszukiwanie przerzutów za pomocą badań:

• oznaczenie markerów nowotworowych – substancji wytwarzanych przez nowotwór,

• wykonanie tomografii komputerowej klatki piersiowej, jamy brzusznej i miednicy.

Jeśli rak jądra dał już przerzuty to chory może potrzebować dalszego leczenia: chemioterapii, radioterapii. W przypadku raka jądra lekarze dysponują najskuteczniejszym leczeniem. Ponad 95% pacjentów chorych na raka jądra wraca do zdrowia.

Rak jądra i bezpłodność

Dla młodych mężczyzn u których leczenie raka może spowodować bezpłodność Ministerstwo Zdrowia stworzyło program Onkopłodność. Mężczyźni, chory na raka, którzy chcą zachować płodność, mają do wyboru: zamrożenie nasienia lub zamrożenie tkanki jądra.

Przyg. A. Leder ŁOW NFZ

Skomentuj [ 0 ]

15:25, 27.11.2024 r.