Stowarzyszenie „Forum 4 Czerwca” wraz z Uniwersytetem Trzeciego Wieku w Łasku przystąpiło do realizacji projektu „Język wobec starości – szacunek w praktyce”, realizowanego z dotacji programu Aktywni Obywatele – Fundusz Krajowy finansowanego z Funduszy EOG. Projekt realizowany będzie przez 22 miesiące (od 4.01.2021 do 31.10.2022), na terenie województwa łódzkiego w siedmiu gminach: Drzewicy, Inowłodzu, Łasku, Łowiczu, Opocznie, Uniejowie i Żarnowie.

Celem projektu jest przeciwdziałanie używaniu wobec osób starszych dyskryminującego języka elderspeak (a także wprowadzenie do języka polskiego nowych terminów – „dziadurzenie” i „gerontomowa” – jako tłum. ang. „elderspeak”).

Wyniki badań oraz codzienne obserwacje wskazują, że dziadurzenie jest zjawiskiem powszechnym, 
a jego przyczyną jest najczęściej stereotypowe postrzeganie ludzi starszych jako „niesprawnych intelektualnie” i wymagających „prowadzenia za rękę”. Stąd np. przerywanie wypowiedzi osoby starszej i „uzupełnianie” za nią dalszego ciągu, częste zadawanie pytań zamkniętych, sugerujących odpowiedź, zwroty w rodzaju „zjemy obiadek” zamiast „będzie obiad”. Osoby używające elderspeak często nie mają świadomości jego dyskryminującego charakteru. Część starszych osób – mimo, że protekcjonalny język im nie odpowiada – nie reaguje, gdyż uważa, iż jest on w takim samym stopniu związany ze starzeniem się, jak np. mniejsza sprawność ruchowa. 

Głównymi przyczynami występowania dziadurzenia są: 

stereotypizacja w postrzeganiu osób starszych przez pokolenia młodsze; 
brak świadomości u osób komunikujących się z osobami starszymi co do dyskryminującego 
i szkodliwego charakteru dziadurzenia;
nieumiejętność asertywnego reagowania na przejawy dziadurzenia przez osoby starsze.
Zaplanowane w projekcie działania:

warsztaty edukacyjno-aktywizujące, w których wezmą udział grupy seniorów z każdej gminy objętej projektem oraz osoby pracujące z seniorami, 
kampania społeczna adresowana do instytucji i lokalnej społeczności, 
mają ograniczyć przyczyny dziadurzenia, uświadomić jego negatywne skutki dla funkcjonowania osób starszych, nauczyć niedyskryminujących form językowych i asertywnego reagowania na dziadurzenie oraz stworzyć – w ramach kampanii społecznej – sieć lokalnych organizacji i instytucji przeciwdziałających dziadurzeniu.

„Język wobec starości – szacunek w praktyce” 

jest pierwszym w Polsce projektem podejmującym problem dziadurzenia.

Stowarzyszenie „Forum 4 Czerwca” z siedzibą w Ksawerowie (woj. łódzkie) działa od 2016 roku 
i specjalizuje się w realizacji programów edukacyjno-aktywizujących kierowanych do osób starszych 
z obszarów wiejskich i małych miast. Na terenie woj. łódzkiego przeprowadziliśmy kilka takich projektów (m.in. finansowanych z programu ASOS i programu FIO), w których bezpośredni udział wzięło prawie 1000 seniorów.

 Andrzej Machowski 
Koordynator kampanii społecznej projektu 
„Język wobec starości – szacunek w praktyce”

Skomentuj [ 0 ]

09:15, 11.03.2021 r.